पूर्वाद्र्ध : खुला शृङ्खला
२०६६ मङ्सिर तेस्रो साता । महाकाली अञ्चलअन्तर्गत बैतडी जिल्ला भ्रमणको सरकारी अभियान । सहयात्री हुनुहुन्थ्यो कीर्तिपुर निवासी सहृदयी साथी,— प्रकाश महर्जन । दुई जनाको भ्रमण दल । काठमाडौँबाट धनगढीसम्म हवाइजहाजको यात्रा । त्यसपछि उपलब्ध अन्य सवारी साधन र यदाकदा पैदल । कैलाली जिल्लास्थित गोदावरी खोलाको पुल छाडेदेखि नै खानीडाँडा, भासुको भीर, सहजपुर, बुडर, भातकाँडा हुँदै गाडीले रातको साढेदश बजे डडेलधुरा बसपार्क छिचोल्यो ।

समयको चक्र घुम्दै जाँदा मानवीय जीवन जिउने क्रममा कति दिन हाँसेर, कति दिन रोएर बिताइयो होला ,त्यसको कुनै लेखाजोखा छैन। जुवाडेको हिसाबकिताबजस्तै। बालापनको सखीहरु एकादेशको राजकुमारजस्तै भइसक्यो। को कहाँ के गर्दैछन्, कस्ता भए अत्तोपत्तो छैन। म सम्झन्थेँ समयलाई मान्छेले पछि लगाउनु पर्छ न कि मान्छेलाई समयले। तर, मैले सोचेजस्तो हुँदोरहेनछ। समय मान्छेको माउते नै रहेछ। करै लाग्दो रहेछ समयको बन्धनभित्र बाधिनको लागि मान्छेले।

नेपाली साहित्यको फाटमा अत्यन्त लोकप्रिय नाम हो कृष्ण धरावासी । २०६२ सालमा उनको पुस्तक 'राधा' उपन्यासले मदन पुरस्कार पनि प्राप्त गरिसकेको छ । यसअघि पनि उनका थुप्रै लोकप्रिय भै सकेका छन् । शरणार्थी झोला तपाइँ आदि पुस्तक लगायत डेढ दर्जन पुस्तकका धनि धरावासीले हालै 'टुँडाल' उपन्यास वजारमा ल्याएकाछन् । अत्याधिक चर्चाको विषय बनेको उक्त टुँडालका भित्रि कुराहरुलाई कोट्याउँने कोसिस गरिएको छ । यो उपन्यास महिला यौन मनोविज्ञानमा आधारित छ । मन्दिरका भित्ताहरुमा भएका यौन आकृत नाङ्गा पुरुष र नाङ्गा महिलाहरुको चित्रहरु बनाई राखेको टुँडालले उत्सुकता जगाएको छ । भर्खर उमेर चढ्दै गरेका किशोर किशोरीहरुमा त्यौ कौतुहलता हुनु स्वभाविक नै हो । यस्तो पवित्र मन्दिरमा पनि यस्ता यौन कि्रडामा टँुडालहरु किन राखेहोलान भन्ने उत्सुकता हुनु कुनै नौलो होइन् । यहि उत्सुकता मेट्नको लागि पनि टुँडालले केहि हदसम्म पुरा गर्दछ । यसलाई सांस्कृतिक मनोविज्ञान भने पनि हुन्छ । करिव पाँच छ सय वर्ष अगाडीको नेपाली काष्ठकलामा देखा परेका यौनबिम्बहरुको हाम्रो संस्कृतिको अर्थ र महत्व के होला भन्ने जिज्ञासाहरु यस उपन्यासमा समेटेकाछन् धरावासीले ।