भन्छन् पानीको कुनै आकार हुँदैन,
तर मैले देखेको छु—
कहिले आँसु बन्छ,
कहिले नदी भएर गाउँ बगाउँछ,
कहिले बादल बनेर
आकाशको छातीभरि फैलिन्छ ।
गिलासमा जाँदा
गिलासजस्तै देखिन्छ,
समुन्द्रमा पुग्दा
सीमाहीन भएर गर्जिन्छ ।
मानिसको मनझैँ रहेछ पानी—
जहाँ राख्यो,
त्यहीँको आकार लिन्छ ।
कहिले ऊ
आमाको निधारको पसिना बन्छ,
कहिले किसानको आशा,
कहिले यात्रुका ओठमा
जीवनको अन्तिम प्रार्थना ।
ढुङ्गाले रोक्न खोजे पनि
ऊ बाटो खोजेरै बग्छ,
किनकि पानीलाई थाहा छ—
रोकिनु मृत्यु हो,
बगिरहनु नै जीवन ।
पानीले सिकायो—
नम्र हुनु कमजोरी होइन,
तर समय आए
पहाड चिरेर अघि बढ्नु पनि कला हो ।
कहिले शान्त पोखरी,
कहिले उर्लँदो भेल,
कहिले हिमालको काखमा
हिउँ बनेर निदाउँछ,
फेरि घामको स्पर्शसँगै
नयाँ यात्रामा निस्किन्छ ।
सायद त्यसैले
पानी संसारकै सबैभन्दा गहिरो कविता हो—
जसको आकार छैन,
तर जसले
पूरै संसारलाई आकार दिएको छ ।
गैंडाकोट–२, नवलपरासी